Выставка - "Реинкарнация"

26 мая в 17:00, в  связи с 80-летием Национального Музея Искусств Азербайджана пройдет очередная музейная выставка  под  названием «Реинкарнация». Выставка является  совместным проектом  музея и молодых художников. На выставке будут представлены «реинкарнированные» (перевоплощенные) произведения в авангардном  стиле  на основе произведений современных азербайджанских художников, вошедших в музейный фонд, а также произведений известных художников и скульпторов, представленных в стационарной экспозиции. На вернисаже  художники Эльшан  Сарханоглы, Мамед Рашидов, Вугар Гулиев, Айдын Аскеров, Эльшан Караджа, Эмин Гахраманов представят  в новой интерпретации  около 15 картин и 5 скульптур. Работы носят  современный взгляд на искусство. Презентация  выставки, которая будет проводиться  26 мая в рамках юбилея, послужит причиной для обсуждений посетителей. Это вызовет огромный интерес как у специалистов, так и у любителей искусства, открыв новую страницу в истории деятельности музея и творчестве художников.

   

Директору Национального Музея Искусств Азербайджана Чингизу Фарзалиеву вручена государственная награда Грузии

13 мая в Тбилиси, в Национальном Музее Грузии в торжественной обстановке была вручена государственная награда этой страны - орден «Сияние» директору Национального Музея Искусств Азербайджана, профессору Азербайджанской академии художеств Чингизу Фарзалиеву за выдающийся вклад в развитие и укрепление отношений между Азербайджаном и Грузией в сфере культуры и искусства.

Президентский орден «Сияние» был учрежден 31 июля 2009 года парламентом Грузии для награждения деятелей культуры, образования, науки, искусства, спорта и других сфер за выдающиеся заслуги.

Среди награжденных орденом «Сияние» имена Католикоса-Патриарха всея Грузии Илии II, народной артистки СССР, исполнительницы романсов Нани Брегвадзе, руководителя Театра оперы и балета, народной артистки Грузинской ССР и России, балерины Нино Ананиашвили, народного артиста СССР Олега Басилашвили, американского бизнесмена и политического деятеля Дональда Трампа, заслуженного мастера спорта СССР Арвидаса Сабониса, директора Национального музея Грузии Давида Лорткипанидзе.

Президентский орден вручила профессору советник Президента Грузии Софья Шаманиди. Со своей стороны Чингиз Фарзалиев поблагодарил Президента Георгия Маргвелашвили за награду и высокую оценку его деятельности. Он отметил, что эта награда для него особенна дорога, так как 2016 год решением Президента Азербайджана был объявлен «Годом мультикультурализма». Тем более что именно в этом году возглавляемый им Национальный музей искусств Азербайджана отмечает восьмидесятилетний юбилей.

На мероприятии присутствовали министр культуры и охраны памятников Грузии Николоз Руруа, директор Национального музея Грузии Давид Лорткипанидзе, экс-министр культуры Грузии, президент ассоциации «Азербайджан – Грузия» Валерий Асатиани, посол Азербайджана в Грузии Азер Гусейн, депутат грузинского парламента Азер Сулейманов, гендиректор SOCAR Georgia Petroleum Махир Мамедов, директор дома-музея М.Ф.Ахундова в Тбилиси Лейла Алиева, а также известные деятели культуры и искусства Грузии, представители общественности.

   

Концерт “Музыка эпохи барокко”

7 марта 2016 года в 17:00 в Азербайджанском Национальном  Музее Искусств   будет проведено  очередное мероприятие при поддержке  Азербайджанского Национального   Музея  Искусств и  Бакинской Музыкальной Академии имени Узеира Гаджибекова.  В музее  будет проведен концерт  “Музыка эпохи барокко” под руководством профессора Бакинской Музыкальной Академии Лейлы Мамедалиевой,  посвященный 80-летию  Азербайджанского Национального  Музея Искусств и  Международному женскому  дню.

   

Londonda dərc olunan, nüfuzlu “Open central asia” jurnalının 2015-ci il nəşrində Azərbaycan zərgərlik sənətindən bəhs edən“Füsunkar Azərbaycan: Bakı zərgərlik sənəti” adlı məqalə dərc olunmuşdur

Недоступен ни однин перевод.

Londonda dərc olunan, nüfuzlu “Open central asia” jurnalının  2015-ci il nəşrində Azərbaycan zərgərlik sənətindən bəhs edən“Füsunkar Azərbaycan: Bakı zərgərlik sənəti” adlı məqalə dərc olunmuşdur. Məqalənin müəllifi Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin elmi işlər üzrə direktor müavini, sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru Xədicə Əsədovadır. Məqalədə adları qeyd olunan zərgərlik nümunələri Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin və digər muzeylərin kolleksiyalarına aiddir.

Füsunkar Azərbaycan : Bakı zərgərlik sənəti

Hər xalq bəşər mədəniyyətini zənginləşdirən  sənət nümunələri ilə fəxr edə bilər. Azərbaycan xalqı da öz növbəsində xalça, geyim, bədii tikmə, metal, soyuq silah və s. yanaşı yaratdığı zərgərlik sənəti ilə də tanınır. Bu sənətlə xalqımızın e.ə.belə bütün Azərbaycan boyu məşğul olduğunu sübut edən  arxeoloji dəlillər mövcuddur. Hər elin, hər obanın öz dəst xətti, geyim tərzi olduğu kimi zərgərlik sənətində  Qarabağ, Təbriz, Şəki, Bakı, Naxçıvan, Lənkəran və s. hazırlanan sənətkarlıq nümunələri biri digərindən bədii üslubu ilə seçilirdilər.

Bakı zərgərlik məktəbinin yaratdığı nümunələr nəinki Azərbaycan, hətta bütün Qafqaza, Rusiyaya  sənətkarlıq baxımından öz bədii forması, üslubu və özəl texniki xüsusiyyətləri ilə örnək olmuşdu.

Bu ərazi ticarətin, kapitalist münasibətlərinin sürətlə inkişaf etdiyi ən mühüm şəhər idi. Rus səyahətçisi E.Markov yazırdı: “Bakı bu günün deyil, gələcəyin şəhəridir, o nağıllardakı kimi saatlarla böyüməkdədir ... Bakı Şərqin Marselinə çevrilir. Bu şəhərdə zərgərlik emalatxanaları cərgə ilə düzülüb. Orada gümüşdən, firuzə ilə bəzədilmiş filiqran məmulatlarının gözəl nümunələri emal olunmaqdadır”.

Bakı zərgərlərinin nəfis şəkildə gümüş, qızıl, ləl və cavahiratdan hazırladıqları sırğalar, sinəbənd, alınlıq, bilərzik, üzük, kəmər, sancaqlar və məxmər, zərxara libasları bəzəyən “qoza”, ”katibi”, “quşpara” düymələr, səkkizbucaqlı, dairəvi, düzbucaq, yarpaq, balıq, gül formalı  piləklər və müxtəlif asmalar onu gəzdirən zadəgan ailələrinə mənsub xanımların cəmiyyətdəki sosial statuslarını müəyyənləşdirirdi (il.1).

XIX əsrdə Bakıda tanınmış zərgərlər ordusu yetişmişdi. Onların hər biri nəinki texniki və bədii üslub, həmçinin də məmulatların növü baxımından peşəkar səviyyəyə çatmış sənətkarlar idilər. Bu mənada qəlibkarlıqda Bakıda tanınmış A.Sultanov silsilə, Q.Ağayarzadə boyunbağı, qolbaq, Qulammirzə Kərbəlayı Əbdülbağı oğlu cərgəli gül cütqabağı, M.Bədəlov qələm, tütün qabı, Hacı Səməd Əbdüləli oğlu kəmər və düymələr üzrə; şəbəkəçilikdə Məşədi Əliabbas bilərzik və kəmər, usta Fərəc boyunbağı; qarasavadda usta Hacı Əbdüləli və Ş.Əliyev qalın kəmərlər üzrə; minasazlıqda Molla Fərəci (il.2), Ə.Kərimov, Ə.Yusifov, M.İsmayılov və b. “piyalə-zəng” sırğalar və minalı üzüklər, düymələr, baş bəzəyi ustalığında   ixtisaslaşmışdılar.

Əksər hallarda savadsız və yoxsul zərgərlərin əli ilə hazırlanmış bu məmulatlar öz gözəlliyi, nəfisliyi, rəng ahəngi və orijinal forması ilə insanı valeh edir. Yaqut, almaz, firuzə, zümrüd kimi qiymətli qaş-daşlar bu gözəllik quruluşlarını bədii-estetik baxımdan daha da zənginləşdirirdi (il.3).

Qızıl tellərdən  şəbəkə texniki üslubunda düzəldilmiş sinəbənd milli bəzəklərin şahıdır. Bu sinəbəndin ən ilk, orijinal nümunəsi bakılı usta Fərəcin xüsusi məharəti sayəsində meydana gəlmişdir. Daha sonralar bu ustanın yaratdığı sinəbənd əsasında minlərlə təqlid olunmuş nəfis nümunələr hazırlanmışdır (il.4).

Təqdim olunan nümunə irili-xırdalı zoomorf, nəbati, astral formalı detalların bir bədii kompozisiyada vəhdət şəklində düzülüşündən ibarətdir. Bu məmulatda istifadə edilən bəzəklər sadə və mürəkkəb formada biçiliblər. Dekorativ çərçivəciklər spiral formalı şəbəkə naxış ünsürləri ilə bəzədilmişdir. Sinəbənddə  minlərcə cızma, burma, və eşmə üsulu ilə qızıldan düzəlmiş vergül şəkilli “vov”, “girdə biçək”, “daraq biçək” adlanan dekorativ şəbəkə elementi istifadə edilmişdi.  Ay, ulduzu xatırladan iç-içə bərkidilmiş on iki ləçəkli çiçək, ulduz, balıq, üç ləçəkli yarpaqlar üfüqü və şaquli istiqamətdə qızıl halqacıqlara çox sərbəst, peşəkarlıqla taxılaraq məmulatın silsiləvilik bədii effekt təsirini gücləndirir. Bu bədii tərtibatla Bakı zərgərləri öz müqəddəsliklə bağlı təsəvvürlərini obrazlı şəkildə ifadə edirdilər.

Qızıldan hazırlanmış asmalar qadın bəzək əşyaları içərisində ən dəbdə olan məmulatlardan sayılır. XIX əsrdən başlayaraq Bakının iqtisadi vəziyyətinin inkişafı, bu şəhərin təkcə qonşu ölkələrlə deyil, uzaq  xariclə də ticarət əlaqələrinin genişlənməsinə imkan verir. Bu mənada

Bakıya Avropadan gətirilən zinət nümunələrinin modelləri yerli zərgərlər tərəfindən milli üslubun incəlikləri əlavə edilərək yeni bədii formalarda yaradılırdılar. Almaz, yaqut, zümrüd qaşlarıyla hazırlanan asmalar əsasən kübar təbəqəyə mənsub olan şəhər varlıları üçün nəzərdə tutulurdu. Əksər hallarda çervon qızıldan hazırlanan və üzəri qiymətli qaş-daşlarla bəzədilmiş bu əsərlər milli irsimizin iftixarıdır (il.5).

Gözəlliyi heç bir şübhəyə  yol verməyən asmada rəng və ya forma baxımından nəyin daha üstün olduğunu müəyyən etmək çətindir. Güllərin qırmızı və ağ rəngli qaşlarla bəzədilmiş dilimli ləçəkləri ilə qızılın sarı çaları ritmik şəkildə bir-birini tamamlayır. Asmanı tamamlayan bəyaz incilər bu polixrom ansamblı öz həzinliyi ilə daha da ifadəli edir.

Digər asma nümunəsi isə daha gənc qızlar üçün nəzərdə tutulmuşlar (il.5/1).  Xalq arasında “Aypara” adlanan bu asmanın mərkəzi firuzə daşı, sonluğunda işlənmiş incilər və texnikasında istifadə edilən  şəbəkə işləmə üsulu da diqqəti cəlb edir. Zərifliyi ilə fərqlənir. Onun ay və səkkizbucaqlı ulduz forması çox qədim zamanlarda astral kultlara olan inamdan doğur.

Zinət əşyaları içərisində əhəmiyyətli yer tutan və kəmərin əsas dəbdəbəli hissəsi sayılan toqqalar da Bakı zərgərləri tərəfindən ənənəvi olaraq şəbəkə üslubunda icra edilirdi (il. 6). Yüksək əyarlı qızılın ecazkar rəngi, şəbəkə üslubuna xas olan imkandan ustanın fərdi bədii üsulu seçmə qabiliyyəti fantastik toqqaların meydana gəlməsinə səbəb olurdu. Hazırlanan hər zərgərlik nümunəsində onu taxacaq xanımın yaş həddi də nəzərə alınırdı. Yəni gənc qızlar üçün daha zərif, gəlinlər üçün şux rəngli qaşlar və dəbdəbəli modellər seçilirdi, bir qədər yaşlı nümayəndələr üçün isə daha ağır çəkili qızıl və sabit ənənəvi tərtibatda olan əşyalar hazırlanırdı (il.7).

Bakı zərgərlərinin sonsuz bədii təfəkkürü əsasında hazırlanan, ən sevilən “piyaləzəng” sırğarın modelləri də sonsuzdur. Şəbəkə (il.8) və ya minasazlıq üslubunda hazırlanan bu sırğarın hər iki şəkli orijinaldır. İki pilləli, piyalə formalı və ətəkləri qotazabənzər, yumru piləklərlə bəzədilmiş bu sırğa bitkin bədii tərtibata malikdir. Sırğa özünəməxsus naxış və texnoloji xüsusiyyətləri ilə yanaşı, həm də Şərq incəsənəti üslubunu xatırladır. Üzəri zərif, qızılı simlərlə butayabənzər şəkildə işlənmiş sırğada silsiləvi müvazinət quruluşu mövcuddur.

Sadalanan bütün nümunələr zəngin xəzinədir. Lakin bunlar xalqımızın təkcə maddi deyil, min illər boyu yaddaşlarda qorunub saxanmış mənəvi sərvətidir. Onlar zamanla cilalanmış, inkişaf etmiş, günümüzədək gəlib çatmışlar. Gələcək nəsillər üçün isə əvəzsiz nümunələrdirlər.

Şəkillərin siyahısı:

1.Bakılı qadın. 1870-ci illər

2. Sırğa. Bakı. XIX əsr. Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin kolleksiyasından.

3. Asma. Bakı. XIX əsrin ortaları. Mili Azərbaycan Tarixi Muzeyinin  kolleksiyasından.

4. Sinəbənd. Bakı. XX əsrin əvvəli. Mili Azərbaycan Tarixi Muzeyinin kolleksiyasından.

5. Ay-ulduz asma. XIX əsrin sonu-XX əsrin əvvəli. Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin

kolleksiyasından.

6. Toqqa. Bakı. XIX əsrin sonu. Mili Azərbaycan Tarixi Muzeyinin kolleksiyasından.

7. Aynalı kəmər. XIX əsr. Mili Azərbaycan Tarixi Muzeyinin kolleksiyasından.

8.“Piyaləzəng” sırğa.Bakı. XIX əsrin sonu. Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin

kolleksiyasından.

   

Страница 9 из 34